Зүрх муутай хүн муурыг зүрхэн дээрээ тэврэхэд өвчин нь илааршдаг гэж хэн нэгнээс сонсож байснаа саналаа. Манай оронд нэг их тэжээгээд байдаггүй ч гадныхан муурыг хүүхэд шигээ эрхлүүлж, бүр өв залгамжлуулдаг тухай яриа ч байдаг.
Монголчууд муурыг муу зөнтэй, эзнээ үхэхийг хүлээж хэвтдэг, муур урдуур нь хөндлөн гарвал муу зүйл болохын шинж хэмээн цээрлэдэг. Гэвч энэ нь харьцангуй явцуу ойлголт ажээ. Энэ амьтан амар тайван, хэрүүл шуугиангүй, баяр хөөртэй хүмүүсийн дунд байх дуртай гэнэ. Мууг зөгнөсөн муурнаас болж хүн эндсэн гэсэн бодит яриа гараагүй учир түүнийг зэвүүцэж үзэх нь багассан юмуу гэж бодогдохоор.
Орчин үед хүмүүс муурыг тэжээхээсээ илүү түүний чадварыг ашиглах гэж "нөхөрлөх" болжээ. Тухайлбал гэр, хашааныхаа хулганаас ангижрах гэж, мөн хашааны хамгаалагч, цэвэрлэгч болгох нь бий гэнэ. Орон сууцны айлд муур байвал ялаа шумуулаас гадна жоом хүртэл харагдахгүй болдог бөгөөд зарим гэр бүл ямар нэгэн амьтан тэжээвэл үр хүүхэд маань аливааг энэрэн хайрлах сайхан сэтгэлтэй болж хүмүүжнэ хэмээн үздэг болсонтой холбоотой биз ээ.
Тэгээд ч муур бусад амьтдыг бодвол маш цэвэрч амьтан гэнэ. Цэвэрч учраас хоол идсэнийхээ дараа заавал нүүp гараа угаана. Савраа шүлсдэж байгаад нүүрээ арчдаг байна. Муурны хэл арзгар ширүүн бөгөөд түүнээс нь шүлс мэт шингэн зүйл ялгарч байдаг бөгөөд магадгүй түүгээрээ нүүр гараа угаадаг байх.
Муурны биеийн онцлог шинжийн талаар дурдъя. Муурны дундаж жин нь 2.5-7кг хүрдэг бөгөөд дундаж өндөр 23-25см, урт нь 46 см (толгой, бие) ба сүүлний урт 30 см байдаг ажээ. Үе мөч, булчин шөрмөс нь тун зөөлөн, уян хатан байдаг тул толгойнхоо эргэн тойрноос бусад биеийнхээ бүх хэсгийг долоож чаддаг чадварлаг амьтан гэнэ. Мөн үсрэх чадвар сайтай бөгөөд биеийн өндрөөсөө тав дахин илүү үсэрч чаддаг байна. Цагт 60 км орчим хурдлах чадвартай гэж ярьдаг ч эгшин зуур богино зайд өндөр хурд гаргахаас өөр хол давхидаггүй ажээ.
Бид хүүхэлдэйн кинон дээрээс, тодруулбал алдарт Шрек киноноос том, өрөвдөлтэй нүдтэй муурыг олж хардаг. Тэгвэл түүний нүд амьдрал дээр үнэхээр том гэнэ шүү. Нүүрнийх нь хэмжээтэй харьцуулахад нилээн том нүдтэй бөгөөд харааны хувьд хөдөлгөөнт зүйлийг олж тогтоохдоо сайн боловч хөдөлгөөнгүй болон удаан хөдөлж буй зүйлийг олж харахдаа тийм сайн биш гэнэ. Хүүхэн хараа нь хүнийхээс өөр, босоо нарийн байдаг нь харааны хэмжээгээ хурдан өөрчлөх давуу талтай байдаг аж.
Гэгээтэй газар нарийн босоо, бүдэг харанхуй орчинд хүүхэн хараа нь нүд дүүрэн нээгдэж гэрлийн нүдэнд тусах хэмжээг ихэсгэх ба харанхуйд сайн хардаг гэнэ шүү. Үндсэн гурван өнгө болох хөх, улаан, ногоон өнгийг ялгаж харах боловч улаан өнгийг бүдэг ягаан болгож хардаг байна. Ерөнхийдөө юмс үзэгдлийг хар, цагаанаар хардаг байна.
Хамар нь бусад амьтадтай харьцуулахад гоц сайн гэж ялгарах зүйлгүй ч хүнээс хэдэн арван мянга дахин өндөр үнэрлэх чадвартай байдаг бөгөөд мууранд "хамрын хээ" гэх онцгой зүйл байдаг аж. Энэ нь хүнийхээр бол хурууны хээтэй адил бөгөөд муур болгоных өөр байдаг гэнэ. Тэрээр нохой шиг үнэрлэх чадвараа ашиглан ан хийдэггүй ч тэрхүү онцгой хамраа өөрийн эзэмшил газрын аюулгүй байдлыг шалгах болон идэж болох зүйл мөн бишийг ялгахад ашигладаг байна. Муурын хамар нь түүний онцгой эрхтэн ажээ.
Түүний таван мэдрэхүй дотроос хамгийн сайн нь сонсгол гэнэ. Сонсгол ийм сайн хөгжсөн нь хулгана зэрэг хөнгөн хөлтэй амьтдын гаргах чимээг олж сонсоход зориулагдсан, байгалиас заяагдсан гэлтэй. Мөн чихээ нэг нэгээр нь хоёр өөр зүгт хөдөлгөн тэр зүгийнхээ дуу чимээг ялгаж сонсч чаддаг ба хаана яг аль зайд гарч буйг нь маш нарийн тогтоодог байна. Эдгээр нь шөнөөр ан хийхдээ олзоо хүлээн мярааж, гэтэж байгаад авлахад зохицон хөгжсөн чадвар нь ажээ.
Муурны сүүл эзнийхээ дотоод санааг илэрхийлдэг харилцааны нэгэн эрхтэн нь. Түүний сүүл биеийнхээ урттай ойролцоо байдаг бөгөед гүйх, харайх, үсрэх зэрэг үйлдэлд хөдөлгөөний тэнцвэрээ олоход чухал үүрэгтэй байдаг байна. Хэрвээ та бүхэн муур тэжээх гэж байгаа бол түүнд өгч болох, болохгүй зүйлсийг сайтар судлах нь зүйтэй гэнэ. Муур бол махан тэжээлтэн гэдгийг нэн түрүүнд санаж байх хэрэгтэй. Тиймээс ургамлын гаралтай уураг мэтийн зүйл биш, харин амьтны гаралтай уураг өгөх шаардлагатай гэнэ.
Мууранд зориулагдсан хуурай хоолоор түүнийг тэжээх нь хамгийн зөв хооллолт болох бөгөөд ийм хоол өгөхдөө усны саванд ус, шингэлсэн сүүг байнга байлгах хэрэгтэй ажээ. Харин муурнаас хол байлгах ёстой хүнсэнд шоколад болон кофены төрлийн хүнсний зүйлс багтдаг гэнэ шүү. Ийм төрлийн зүйл идсэнээрээ бөөлжиж, чацга алддаг бөгөөд хүний хүнсэд хэрэглэдэг лаазалсан туна загасыг их хэмжээгээр өгвөл бие махбодын өөх тосыг нь задалж үхэлд хүргэх аюулыг дагуулдгийг анхаараарай.
Муур хүний энгэрт эрхлэх тун дуртай бөгөөд энэ үедээ хүрхрэх чимээ гаргаж байвал тэр аз жаргалтай байгаагийн шинж гэнэ.
Дэ.Цэрэнлхам
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд gogo.mn хариуцлага хүлээхгүй болно.
ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдолыг 70110013 утсаар хүлээн авна.
ваааааааааааааааа.. муур нохой хөөрхөн шүүү
bas neg sain tal n muur oir toiniihoo hvmvvsiin daraltiig tentswerjvvldeg.
neg oros ovcharkatai baisan, hulgaid aldsan. sayahan neg muur tejeesen, huurhii min uhchihseen. muur nohoi ali ali n l uuriin gesen ontslogtoi huurhun amitad. ted bol ger buliin gishuud l boldog yum. muur nohoig bodvol tejeehed amar baidgiimoo. amitan tejeehleer dagaad ih taivan zuulun setgeltei boldog yum shig sanagddag.
za neg muur avahaasdaaa
муур айл өөрөө ирэх нь сайн уу? бас айлын гэрт зулзагалвал ямар байдаг юм бол?
muur ooroo irex ni avch tejeexees ilyy sain gej duulaagyi. ontsiin yalgaa ygyi bizx. gol ni tejeex l xeregtei. xacin xoorxon amitan shyy de amid xyyxeldei shig. negent tejeevel oor oor exiin er em 2 iig tejeegerei gej zuvlie.
paah zabaan muur \nestoi baliar amitan bn l;eee ...
үгүй гоогоо амьтан
tsaanaa neg zevuun amitan shuu\n\n
муур хөөрхөн амьтан. хүмүүс амьтаны эзэн гэж өөрсдийгөө хэлэх юм морины эзэн нь гээд хэзээ болохоор эзэн нь болох эрхээ хэнээс авчихсан хэн өгсөн юм тийм эрхийг харин харилцан ашиг сонирхол хамтран амьдрахын төлөө нэг нэгэндээ тус дэм болон нэг хорвоод адилхан амьдрах эрхтэй төрчихөөд эзэн гээд байдаг хүмүүс их сонин.Малаа тэжээж арчилж байж хүн өөртөө ашигтай ашигаа авдаг бикдээ. би эзэн нь мал чи тэг ингэ гээд арчилахгүй тэжээхгүй бол ашигаа авч чадахгүй.
segsiigeed aitsan muujgainii zurag baina, yuun huurhuniin..........
миний муур хөөрхөн
bi neeh muur nohoi tejeeye gj husdeggui bs sonirhdogguie. harin aquariumnii zagas ch goe shu
миний 2 муур ёстой хөөрхөн шүү_муу енэртээс хол байдаг уур чинь л дотроо ямар нэг юманд хүрчихсэн байх юм бол тэгээд л чам дээр ирэхгүй шүү дээ...хоолоо нэхнэ....эрхэлмээр бол гүзээгээ дээш нь харуулаад л тас гэдэргээ хараад л хэвтчихнэ шүү дээ
муур уг нь хөөрхөн байх өө. даанч би амьтнаас айдаг хүн л дээ
чи хулгана уу?
muusain mongoloo aldsan qmnuud xezee baitlaa muur tejeegeed svid bolj bailaa 5xoshuu maliinxaa yr toliig ch zob nerlej chadaxaa baichixaad gadniixaniig duraij nabsaichixaad odoo baigaa charaigaa xarchgaa *** charailchixaad muur tebreed ybj baigaa angaisan qmnuudiig xarxaar gol xarlana geech xotoo xoggvi bolgochixood...
amitand hairtai hund muuriin 1 sartai hoorhon zulzaga beleglene ! 5 hoorhon zulzaga bna ! sonirhovol utsaa uldeegeerei !
bi buur tejeej bgad aldtsan yumaa bi dahiad muurtai bolmoor l bn \n 95092519 tsoomoo
99577755 dugaar luu zalgaarai tsagaan miip bwal buur sain
muurin zulzaga baigaa yu
cham shig hulduu hunii musgui yumand muur baitugai hun hairlah setgel baihgui shdee yun mongoloo baisan...chi uuriiguu hichee, cham shig jijighen guehen setgelgeetei humuus bishee
*** мал царайлсан хөдөөний ***
honinii tuliig hurga, yhernii(ynee)-nii tuliig tugal, morinii (gyy)-nii tuliig botgo, temee(inge)-nii tuliig botgo, yamaanii tuliig ishig gedgiin. Medej l bgaa bizdee? Ayagyi bol chi uuruu ch ingej sain medehgyi bsan daa. Tegvel hezee mongolchuud Pitt, dobermen, bulldog, rotveller, dalmaten geh met uursduu gadaadiin nohoi erhelyylj, tegeed bas tegeej bsanaa nuguu dyylee uchirgyi zarimiig ni hoorond ni alaltsuulaal, teriig ni harj bayasan taashaal avagch ta ni bol yaavch tsoo eryyl bishee. Setgetsendee jaahan yumtai, gaj dontoi hymyys. Muur harhad tsaanaa l muu sanaatai zevyyn haragddag gedeg ch ter chini baigalasaa l zayasan turulhiin tsus gennend ni baidag anchin amitan. Jijighen bar, arslan, irves l gesen yg. Ed nar chini bygdeeree neg turul "muuriin" zyil aimagt bagttag amitad shyy de.
муужгай аймар сониуч амьтан... гялгар уут, цаасан хайрцагт орж тоглох аймар дуртай... бас ногоон сонгиноор тоглоод байдын аймар сонин...
муур хөөрхөн юм байнаа... би гадаа гудамжинд даарч бээрсэн зулзага байхаар гэртээ авчираад хэд хоног хооллоод биё нь сайжирахаар хэрэгтэй хүнд өгьё гэсэн авах хүн таараагүй одоо манай гэр бүлийн гишүүн болсон.- маш эрх хөөрхөн амьтан болсон.
муур нохой гээд ямар нэгэн амьтан тэжээгээд ирэхээр эцэг эхчүүд болон хүүхдүүд их зөөлөн энэрэнгүй сэтгэлтэй болдог юм байна. ялангуяа амьтан тэжээсэн хүүхдүүд хэзээ ч муу юм хийхгүй....
muur guulgun shu\n
muur tejeedeg humuus ihevchlen muu sanaatai humuus bdgiin bas gerees ni uuruus ni muurnii *** bnga unertej yadgiin uursduu bol medhgui ter muuhai uneree\n
muur uurt ni gem hor hiihgyi saihan setgeltei hyniig zunguuruu mederdeg medremtii amitan. herev chamdeer muur ireed huliig chini shurguuguud baival chi amitand hairtai zuv saihan enerigtei hyn gesen yg. muur baigaa gazar syns syg syyder, muu yoriin zyil baidaggyi gej zun bilegchid yzdeg. bas muuriin hamgiin sain chanar ni mash tseverch. hezeech gert bie zasdaggyi, mun yalgadasaa il gargaj orhidoggyi zaaval buldag. bie zasahaar bol zaavar gardag, esvel gertee ezediinhee beldej ugshun els shorootoi savand elsniih ni goliig uhaj honhoilj bgaad bie zaschihaad daraa ni huluuruu buldag.muur uuruu tyyniigee ynerlej bgaad l yner garahaartyi boltol ni sain buldag tsever ch amitad. nohoi harin yaadag bilee?
цав цагаан муур зарна бүх хэрэглэлтэйгээ бга 99148581