Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийг ирэх есдүгээр сард батлахаар зэхэж байна

Улс төрийн тойм

2013-07-24 11:16 GMT+8

Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн өмнө батлагдах болов уу хэмээн таамаглал төрүүлээд байсан Өршөөлийн тухай хууль иргэдийн дунд хүлээлт үүсгээд байна.

Энэ нь уг хуулиар анх удаа буюу санамсар болгоомжгүйгээр хэрэгт холбогдсон олон залуусыг төр нэг удаа өршөөх учиртай гэсэн “уламжлалт” хүлээлтээс үүдэлтэй гэж үзэж болох юм.

Энэ талаар хуулийг санаачилсан УИХ-ын гишүүн Ц.Оюунбаатар “Өнөөдөр Монголын шоронгууд ид хийж бүтээх насны залуусаар дүүрч, олон тэрбум төгрөгөөр шинэ шорон барьсаар байна. Анх удаа хүнд, хөнгөвтөр гэмт хэрэг үйлдсэн иргэддээ Монголын төр энэрэнгүй хандаж, өршөөл уучлал үзүүлж байх ёстой” хэмээн ярьсан байдаг.

Нөгөөтэйгүүр уг хуулийг УИХ дахь “Шударга ёс” бүлгийн гишүүн Ц.Оюунбаатар тэргүүтэй гишүүд санаачилснаас үүдэн “МАХН-ын дарга Н.Энхбаярыг суллуулах гэсэн оролдлого байж болзошгүй”, мөн “Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн үр дүнд нөлөөлөх байх” гэх зэрэг хардлагуудыг дагуулж байсан тул ийнхүү хойшлогдсоор байна.

Урьдчилсан байдлаар заавал намрын чуулганыг хүлээхгүйгээр ирэх есдүгээр сард УИХ-ын ээлжит бус чуулганаар баталж магадгүй гэсэн таамаглал ч дуулдах боллоо.

Өршөөл, уучлал гэсэн нэр томьёо нь грек хэлний “amnesty” буюу мартах, уучлах, өршөөх гэсэн үгнээс гаралтай ажээ. Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 25 дугаар зүйлийн 14 дэх хэсэг, Эрүүгийн хуулийн 77 дугаар зүйлийн 77.1 дэх хэсэгт заасан үндэслэлээр хууль тогтоох байгууллага, УИХ-аас Өршөөл үзүүлэх хуулийг баталдаг. Сүүлийн 20 жилд Өршөөл үзүүлэх тухай хууль 1991, 1996, 2000, 2006, 2009 онд нийт таван удаа батлагдан гарч байжээ.

Хамгийн сүүлд уг хуулийг батлахдаа хуулийн үйлчлэх цагийг 2009 оны зургаадугаар сарын 23-ны 00.00 цагаас өмнө үйлдсэн хэрэгт хамааралтай хэмээн зааж байсан. Мөн Эрүүгийн хуульд заасан хөнгөн, хүндэвтэр гэмт хэргийг анх удаа үйлдсэн этгээдийн хэрэг бүртгэх, мөрдөн байцаах болон шүүхээр хянан хэлэлцэх шатанд байгаа хэргийг тус тус хэрэгсэхгүй болгохоор заажээ.

Харин гэмт хэргийг үргэлжилсэн үйлдлээр болон давтан үйл-дэх, эрүүгийн хэрэг үүсгэн шалгагдаж байх үеэр оргон зайлсан, онц, хүнд гэмт хэрэг үйлдсэн, хууль бусаар хилээр нэвтрэх гэж оролдсон тохиолдолд Өршөөл үзүүлэх тухай хууль хамрагдахгүй бай-хаар зааж байсан аж.

Тэгвэл энэ удаад УИХ-ын гишүүн Ц.Оюунбаатар нарын 24 гишүүний боловсруулсан Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн төсөл чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар батлах эсэх нь хүлээлт үүсгээд байна. Уг хуулийн төслийг боловсруулсны дараа Засгийн газар, Улсын Ерөнхий прокурор, Улсын Дээд шүүх, Хүний эрхийн үндэсний комиссын саналыг авах учиртай байдаг. Хууль зүйн яамнаас Өршөөл үзүүлэх тухай саналаа ирүүлээд байгаа гэсэн.

Үүнд Хууль зүйн сайд Х.Тэмүүжин “Өршөөл үзүүлж болно. Гэхдээ 4-5 төрлийн гэмт хэрэгт өршөөл үзүүлмээргүй байна. Тухайлбал хүн худалдаалах, хар тамхи наймаалах, авлига, албан тушаалын хэрэгт хүүхдийн эсрэг хүчирхийлэл, мөнгө угаах гэмт хэрэгт өршөөл үзүүлмээргүй байна. Бусдыг нь өршөөх эсэх нь нээлттэй” гэсэн хариу ирүүлсэн гэнэ.

Мөн эдгээр дээр залилан болон хүн амины хэрэгт холбогдсон этгээдэд өршөөл үзүүлэхгүй байя гэсэн санал нэлээд дэмжлэг авч байгаа юм билээ.

Одоогоор уг хуулийн төсөлд тусгаснаар ял эдэлж буй нийт 7000 мянган хоригдлоос 3000 орчмыг нь хамруулах аж. Гэхдээ тодорхой хэмжээнд ялаа эдэлсэн, өөрийнхөө алдаанд дүгнэлт хийж байгаа, хамгийн гол нь бусдад учруулсан хохирлоо бүрэн төлж барагдуулсан хүмүүс энэ хуульд хамрагдах боломжтой.

Мөн тодорхой хэмжээнд ялаа эдэлсэн, өөрийнхөө алдаанд дүгнэлт хийж байгаа, хамгийн гол нь бусдад учруулсан хохирлоо бүрэн төлж барагдуулсан хүмүүс хамрагдана. Өмнөх хуулиудад хохирлыг нөхөн төлсөн байх шаардлага тавигддаггүй байсан.

Харин энэ удаа өргөн барьж байгаа хуулийн төсөлд өршөөлд хамрагдах бол заавал хохирлыг барагдуулсан байх нөхцөл тавьж байгаа юм. Түүнчлэн хөнгөн, хүндэвтэр гэмт хэргээр ял эдлэгсэд зуун хувь өршөөгдөх бөгөөд гурван жил хүртэлх ялтай үлдэж байгаа хүнд гэмт хэрэгтнүүдийг хамруулахаар тусгажээ.

Дашрамд дурьдахад улсын төсвөөс жилдээ 12 тэрбум төгрөгийг шоронд хүмүүжиж байгаа иргэдэд төсөвлөдөг юм байна. Нэг ялтанд өдрийн норм болох 10650 төгрөг, өвөл зуны хоёр ээлжийн 200 мянган төгрөгийн хувцас гаргадаг аж. Ийм хэмжээний зардлыг төсвөөс гаргахын оронд тэдгээр хүмүүсийг Өршөөл үзүүлэх тухай хуульд хамруулах нь хамгийн оновчтой хувилбар гэж төсөл санаачлагчид үзэж буй ажээ.

Уг хуулийн төслийг боловсруулахад хүний эрхийн чиглэлээр ажилладаг гишүүд, иргэний нийгмийн төлөөлөл оролцсон бөгөөд Хүний эрхийн дэд хорооны дарга Д.Ганбат болон С.Ганбаатар, Л.Цог, Г.Уянга, Ж.Батзандан нарын 24 гишүүн хагас жилийн турш уг хуулийн төсөл дээр ажиллаж, хамтдаа өргөн барьсан гэнэ.

У.Оргилмаа

GoGo Facebook Хуудас
 
 
Та хувийн эмнэлэгт хүүхдээ үзүүлэхдээ сэтгэл хангалуун байдаг уу?
Нийт 2375 санал өгсөн байна.

Дээшээ