Ээлжийн амралт, олговрын талаарх танд хэрэгтэй асуулт хариултууд

GoGo.mn

2011-07-28 15:45 GMT+8

Улсын баяр наадам үргэлжилсээр байгаа энэ үед хүн бүр ээлжийн амралтаа авч, зарим нэгэн нь амрахаар төлөвлөж байж болох юм. Тэгвэл хууль, эрх зүйн талаасаа таны үйл хэрэг, амьдрал ахуйд хэрэгтэй зарим асуулт хариултыг хүргэхээр бэлтгэлээ.

-Ээлжийн амралтыг хэн эдлэх вэ?
-Хэрэв та төрийн албан хаагч болон хөдөлмөрийн гэрээгээр ажилладаг бол Хөдөлмөрийн тухай хуульд заасан ээлжийн амралт эдлэх эрхтэй.

-Ээлжийн амралтыг жил бүр эдлэх боломжтой юу?
-Тиймээ. Ажилтан жил бүр ээлжийн амралт эдлэх ёстой. “Жил” гэдэгт ажилтан тухайн ажилд анх орсон өдрөөс эхлэн дараа оны мөн сарын мөн өдөр хүртэлх хугацааг ойлгоно. Үүнийг ажлын жил гэдэг. Тодруулбал, ажилтан 2000 оны гуравдугаар сарын 7-ны өдөр ажилд орсон бол 2001 оны гуравдугаар сарын 7 хүртэлх хугацаа нь түүний ажлын жил болно. Энэ хугацааны дотор ажилтан ээлжийн амралтаа эдэлсэн байх ёстой.

-Ээлжийн амралтыг хэдий хугацаанд ажилласны дараа авах эрхтэй болох вэ?

-Ер нь хэдийд ч авч болно. Ажилтныг ямар хугацаагаар ажиллуулсаны дараа хэдийд ээлжийн амралт олгох болон хоёр амралтын хоорондох хугацааг хамтын гэрээ, хөдөлмөрийн дотоод журмаараа байгууллагууд зохицуулдаг.

-Хүүхэд асрах чөлөө дуусч, ажилдаа ороод дөрвөн сар болсон эх ээлжийн амралтаа бүтнээр нь авч болох уу?

-Болно. Ээлжийн амралт бодож олгох тухай зааварт зааснаар хэрвээ ажилтан ажлаас халагдах тухай асуудал тавигдаагүй байгаа бол түүний ээлжийн амралтыг ажилласан хугацаанд ногдуулж биш ажлын бүтэн жилээр тооцож олгохоор тусгасан байдаг.

-Хэрэв ажлаас халагдаж байгаа бол ажилтны ээлжийн амралтын тооцоо хийж, ээлжийн амралтын мөнгө олгох уу?
-Тиймээ. Ажилтныг ажлаас халагдах үед ажил олгогч нь ээлжийн амралтын тооцоог заавал хийнэ. Ээлжийн амралтын тооцоог дор зааснаар хийнэ. Үүнд: а/ ажилтанд ажилласан хугацаанд нь ногдох амралтын тооцооны дагуу мөнгөн олговор олгох, б/ ажилтнаас суутгал тооцох.

-Өөр байгууллагад шилжин ажиллах бол ээлжийн амралтыг хаанаас авах вэ?
-Нэг аж ахуйн нэгж, байгууллагаас нөгөөд шилжин ажиллаж буй ажилтан урьд ажиллаж байсан байгууллагынхаа ажил олгогчтой ээлжийн амралтын мөнгөн тооцоог заавал хийж дуусгасан байна. Харин ээлжийн амралтаа биеэр эдлээгүй тохиолдолд дараагийн ажил олгогч өмнөх ажил олгогчийн тодорхойлолтыг үндэслэн тодорхой хугацааны дараа түүнд ээлжийн амралт олгож болно.

-Ээлжийн амралтыг биеэр эдлэхгүйгээр ажилласан бол яах вэ?
-Ажилтанд жил бүр ээлжийн амралт олгож биеэр эдлүүлдэг. Харин ажлын зайлшгүй шаардлагаар ээлжийн амралтаа биеэр эдэлж чадаагүй ажилтанд мөнгөн урамшуулал олгож болно. Мөнгөн урамшуулал олгох журмыг хамтын гэрээгээр, хамтын гэрээгүй бол ажилтантай тохиролцсоны үндсэн дээр ажил олгогчийн шийдвэрээр зохицуулна. Иймд ажил олгогчийн шийдвэрээр ажлын зайлшгүй шаардлагаар ээлжийн амралтаа эдлээгүй бол ямар хэмжээний мөнгөн урамшуулал олгохыг урьдчилан тохирох нь зүйтэй

-Хэрэв зургаан сар ажиллаад ээлжийн амралт авбал ажилласан хугацаанд нь тооцож олгох уу?
-Үгүй. Хэрвээ ажилтан ажлаас халагдах тухай асуудал тавигдаагүй байгаа бол түүний ээлжийн амралтыг ажилласан хугацаанд нь ногдуулж биш ажлын бүтэн жилээр тооцож олгоно. Тухайлбал, ажлын 15 өдрийн үндсэн амралт болон нэмэгдэл амралтыг бас тооцно гэсэн үг.

-Ээлжийн амралтыг нийт ажилчдад яаж зохицуулж эдлүүлэх вэ?
-Ажил олгогч ээлжийн амралтын хуваарийг гаргана. Ингэхдээ ажилчдын саналыг үндэслэн нэгж, байгууллагын хэвийн үйл ажиллагааг алдагдуулахгүйгээр зохицуулж, календарийн жилийн эхний улиралд багтаан гаргаж, хуваарийг баталдаг. Хэрэв та хүсвэл ээлжийн амралтаа хэсэгчлэн эдэлж болно.

-Тэгэхээр баталсан хуваарийн дагуу амралтаа авах уу?

-Тиймээ. Ер нь ажил олгогч баталсан хуваарийн дагуу ээлжийн амралт олгох мэдэгдлийг байгууллагын санхүү болон тухайн ажилтанд өгнө.

-Ээлжийн амралтын олговрыг хэрхэн тооцдог вэ?
-Ээлжийн амралтын олговрыг тодорхойлохдоо амралт олгохын өмнөх 12 сарын цалин хөлсний нийлбэрийг 12-т хувааж нэг сарын дундаж цалин хөлсийг гаргах бөгөөд гарсан тоог байгууллага нэгжид мөрдөж буй сарын ажлын өдрийн тоонд хувааж нэг өдрийн дундаж цалин хөлсийг тооцон гаргана. Нэг өдрийн дундаж цалин хөлсийг ажилтны ээлжийн амралтын өдрөөр үржүүлэн ажилтанд олговол зохих ээлжийн амралтын олговрын хэмжээг тодорхойлно.

-Хэрэв ажилласан хугацаа нь жил хүрэхгүй бол яах вэ?
-Ажилтны ажилласан хугацаа 12 сар хүрээгүй бол түүний ээлжийн амралтын олговрыг ажилласан хугацааны дундаж цалин хөлсөөр тооцно. Жишээ нь: ажилтан А байгууллагад 2006 оны арваннэгдүгээр сарын 1-нд ажилд ороод 2007 оны долдугаар сарын 1-нээс ээлжийн амралтаа эдлэхээр бол түүний нийт ажилласан 8 сарын дундаж цалин хөлсний хэмжээгээр тодорхойлно гэсэн үг.

-Ээлжийн амралтын олговроос шимтгэл суутгал авах уу?
-Авна. Хувь хүний орлогын албан татварын тухай хуульд зааснаар хөдөлмөрийн гэрээнд заасны дагуу авч байгаа үндсэн цалин, нэмэгдэл хөлс, нэмэгдэл, шагнал, урамшуулал, амралтын олговор, тэтгэвэр, тэтгэмж, тэдгээртэй адилтгах бусад орлогод албан татвар ногдуулдаг.

-Ээлжийн амралт ямар хугацаатай байдаг вэ?

-Ээлжийн амралт үндсэн ба нэмэгдэл амралтаас бүрдэнэ. Үндсэн амралтыг хэдэн жил ажилласнаас хамаарахгүйгээр ажилтан бvр эдэлдэг. Ээлжийн амралтын үндсэн хугацаа ажлын 15 өдөр байдаг.

-Ээлжийн амралтын хугацаанд баярын өдрүүд орохгүй гэсэн үг үү?
-Тиймээ. Ер нь дараах тохиолдлыг ээлжийн амралтын үргэлжлэх хугацаанд оруулж тооцдоггүй.

Үүнд:
- Нийтээр амрах баярын өдрүүд;
- Долоо хоногийн амралтын өдрүүд;
- Жирэмсний болон амаржсаны амралт;
- Хөдөлмөрийн чадвар түр алдсан хугацаа;
- Ажил олгогчоос албан ёсны чөлөөтэй байсан хугацаа.
- Нэмэгдэл амралтын талаар тайлбарлаж өгнө үү?
- Ээлжийн үндсэн амралт дээр нь ажилтны ажилласан жилээс нь хамааран нэмэгдэл амралт олгодог. Хөдөлмөрийн хэвийн нөхцөлд ажиллаж байгаа бол:

-6-10 жилд ажлын 3 өдөр;
-11-15 жилд ажлын 5 өдөр;
-16-20 жилд ажлын 7 өдөр;
-21-25 жилд ажлын 9 өдөр;
-26-31 жилд ажлын 11 өдөр;
-32, түүнээс дээш жилд ажлын 14 өдрийн нэмэгдэл амралт авна.

-Хөдөлмөрийн хэвийн бус нөхцөлд ажиллагсдын нэмэгдэл амралтын талаар дэлгэрүүлбэл?
-Хөдөлмөрийн хэвийн бус нөхцөлд ажиллаж байгаа ажилтанд түүний ажилласан хугацааг харгалзан дор дурдсан нэмэгдэл амралтыг хамтын гэрээнд зааснаар олгоно.

Үүнд:
-6-10 жилд ажлын 5 өдөр
-11-15 жилд ажлын 7 өдөр;
-16-20 жилд ажлын 9 өдөр;
-21-25 жилд ажлын 12 өдөр;
-26-31 жилд ажлын 15 өдөр;
-32 түүнээс дээш жилд ажлын 18, түүнээс дээш өдрийн нэмэгдэл амралт авна.

-Хэвийн болон хэвийн бус нөхцөлийн аль алинд ажиллаж байсан бол нэмэгдэл амралтыг яаж тооцох вэ?
-Хөдөлмөрийн хэд хэдэн нөхцөлд ажилласан ажилтны нэмэгдэл амралтыг олгохдоо “хэвийн” болон “хэвийн бус” нөхцөлд ажилласан хугацааг тус тусад нь тооцож, нэмэгдэл амралтын нийт өдрийг нэмж гаргана гэж Улсын дээд шүүхийн 2006 оны 33 дугаар тогтоолд заасан байдаг.

-Насанд хүрээгүй ажилтны ээлжийн амралт ямар хугацаатай байдаг вэ?
-18 насанд хүрээгүй ажилтны үндсэн амралт ажлын 20 өдөр байдаг. Хэрэв 18 насанд хүрээгүй ажилтан амралт эдлэх ажлын жилийн дотор насанд хүрсэн бол түүний амралтын хугацааг тодорхойлохдоо 18 насанд хүрэхийн өмнөх амралтын хугацаа болон насанд хүрсний дараах ажилласан хугацаанд ногдох амралтын өдрийг тус тус тооцож гаргана.

-Ээлжийн амралт олгохгүй тохиолдол байдаг уу?
-Байна. ЭМНХ-ын сайдын 166 дугаар тушаалаар батлагдсан “Ээлжийн амралт олгох заавар”-т дараах тохиолдлуудад ээлжийн амралт олгохгүй гэж заасан байдаг.

Үүнд:
-Цэргийн жинхэнэ алба хаасан;
-Тэтгэмжтэй чөлөөтэй байсан;
-Техник мэргэжлийн сургуульд суралцсан;
-Зургаан сараас дээш хугацаагаар мэдлэг, мэргэжлээ дээшлүүлэхээр суралцсан эдгээр хугацаанд ээлжийн амралт олгохгүй юм. Жишээлбэл, ажилтан 2006-2007 онд гурван сар мэргэжил дээшлүүлэх сургалтад хамрагдсан бол энэ гурван сарын хугацаа нь амралт бодогдох 12 сарын хугацаанд орохгүй гэсэн үг юм.

Энэ сэдвийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг энд дарж авна уу.

GoGo Facebook Хуудас
АНХААР! Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд GoGo.mn хариуцлага хүлээхгүй.


НИЙТ 73
Их хариулттай Их таалсан
  • bolroo     182.160.40.72
    sainu ene odrin mend hvrgie eeljiin amraltin talaar bvr ilvv medmer bn bi huwiin kampond ajllad 1.6sar blj bn ene hugtsand niigmin daatgl tolj bga tegher bi tsalintai amralt awch bolhu manaih 2jil ajilj bj tsalintai amrna ged bh yum manai tsalin 500000 amrltin mongo hed bloh we bodoj ogch tuslaach
    2014-11-23 0 0 Хариулах
  • Зочин     112.72.13.55
    sain bn uu ene odriin mendiig hurgie.heviin bus nohtsoliin horgoduulsan tsagiig medeh gesen yum
    2014-10-11 0 0 Хариулах
  • zaya     183.177.99.186
    eeljin grafikt ajilman gej ymar ajilmang heleh be .
    2014-09-30 0 0 Хариулах
  • naraa     150.129.140.240
    sn bna u. amraltiin nemegdel xonog.n xuuli 2005.05.22-nii odor shinechlegdeed erdiin noxtsold ajilladag xymyys ch gn 6-10 jild 5xonogiin nemegdel awdag nn shde xuulia sn xarj zow medeelel ogooch re
    2014-09-23 0 0 Хариулах
  • Monhbayr     27.123.214.118
    Bi sarda 350000 aedag tegheer amraltiin mongo yaj bodoh we
    2014-09-13 0 0 Хариулах
  • suwdaa     112.72.11.121
    Bi omno ni dikretni amralttai bj bgaad huuhed maani 1,2sartai bolood ajildaa ergej orson. Odoo bi dahiad toroh uchir nadad eeljiin amralt oldoh u. Bi 5-12nd orson. 12sard torno. Baiguullagataa 5 sar ajillaj bga
    2014-09-09 0 0 Хариулах
  • solongo     202.131.226.221
    sain bn uu bi 2013/01 sard ajild orood 12 sard eeljiin amralt avsan yumaa. tgd 2014 onii 8 sard amralt avaad urgeljluuleed dikrit avah gj bgaan getel baiguullagaas minii amraltiin honogiig ene jil buten ajlahgui ni todorhoi bolhoor jildee haritsuulaad 8 honogiin amralt l bodson bh yumaa iim bj bolhuu. ug ni ajlaas garch bgaa tohioldold l eeljiin amraltiig ingj boddog biz dee eniig yah ystoi ve haana handah ve
    2014-07-31 0 0 Хариулах
  • badam     103.26.193.2
    Sain bn uu bi 2003/9 sard ajild orod ter oniihoo 12 sar.s niigm.n daatgal odoog hurtel tasraltgui tolj bgaa getel ene jil amraltin mongo olgohgui gej baiguulgin udirdlaga helsen shaltgaan ni bi odogos 3 jiliin omnoos kompanin neriin baraani hudaldagch hiih bolson zarsan barani mongon dunger tsalin avdag ym getel ih mongo avdag uchir ogohgui gn iim bj bolhuu avbal heden honog avah ve
    2014-08-28 0 0 Хариулах
  • burmaa     202.72.247.249
    huuhed harah chuluunuus ajildaa sariin suuleer orood tuhain sardaa 7 honog ajilsan bol eeljiin amralt tootsoh sariin dund oruulj tootsoh uu? buten ajilsan saruudiin niilbereer tootsoh uu
    2014-07-17 0 2 Хариулах
  • Jargalaa     112.72.11.123
    2013-09-02nd ajild orson umnu ni niigmiin daatgal tasraagui tulugdsun. 2014-07-04nd ajilaasaa garch bga eeljiin amraltiin mungu awch boloh uu.
    2014-07-09 0 0 Хариулах
  • delger     103.10.22.189
    Jiremsenii amrslttai b.j bgaad 3 n saraas ajildaa orson. Eeljiin amraltin erh hezee vvseh we
    2014-07-01 0 0 Хариулах
  • naraaa     202.179.10.150
    eeljiin amralt ni deer ajilsan jil xargalzaj nemegdel amralt ologdog ene xuuli bolovsroliin gazar ajildag xumuuct uilchildeg uu
    2014-06-04 0 0 Хариулах
  • od     202.179.10.150
    xvvxdee 1nas xvrgeedajildaa orox getel zaaval 2 nas xertel xarax zaxiramj garsan geed oruulaxgyi yum xezee tiim zaxiramj garaa ve? vnen yum uu
    2014-05-29 0 0 Хариулах
  • жа     103.9.90.98
    ээлжийн амралтын хоногийг сарын дунджаар 21,2 гэж бодож болдог юум уу, эсвэл дотоод жураманд зааснаар байдаг юм уу. манайх 22 гээд байх юм
    2014-05-22 0 0 Хариулах
  • zulaa     202.126.89.251
    huulindaa zaawal dikritnii hugatsaagaa duusgaj bj orno gsn bdguu hugatsaanaasaa umnu orj bloh bolowu
    2014-05-20 0 0 Хариулах
  • zulaa     202.126.89.251
    sain bainuu bi jiremsni amralt 2013 oni 4 sard awsan ereh namar ajildaa orj boloh bolwuu
    2014-05-20 0 0 Хариулах
  • золоо     103.9.90.130
    6 сар ажиллаад жирмэсний амралт авч байгаа хүн хэдэн хоног амрах вэ
    2014-05-05 3 0 Хариулах
  • Зочин     103.26.194.4
    Hi.bi tsergiin alban haagch 12 onii 5 sard amarjsan.14 onii 5 sard huuliin hugatsaa boloh 2 jil maani duusah yumaa.dahin 1 jil sungaj hvvhedee 3 nas hvrtel harj boldog geh yum yaj chuloo avdag yum be hudulmuriin huuliin 160 r zvild nariin yum bicheegvi bna yah ve.bas minii ervvl mendiin devteriig 1 jil l buglood svvliin 1 jil ogt tuloogvi baih yumaa ene sariin 25 nd 2 jiliin hugatsaa maani duusaj bdag yah ve.
    2014-05-02 0 1 Хариулах