ТОЙМ: XXXI олимпийн ОНЦЛОГ юу байв?
А.Ихсанаа Сэтгүүлч

Бүтэн 17 өдөр үргэлжилж, 205 орны 11544 тамирчин өрсөлдсөн хүн төрөлхтний цэнгэлийн манлай олимпийн наадам аваргуудаа тодруулж, алтан медалиа зүүж дууслаа.

Бразил, Бурхдын хотын дэргэд. Зөвхөн эхний өгүүлбэр л тэр чигтээ асуудлын уурхай. Өмнөд Америкийн хамгийн том газар нутагтай, хөлбөмбөгөөр дэлхий дахинд танигдсан энэ улсын шүдний өвчин гэмт хэрэг, ядуурал, хээл хахууль.
 
Тийм ч учраас Хөлбөмбөгийн ДАШТ, Олимпийн наадмыг зохион байгуулна гэдэг нь тодорхой болсноос эхлээд л энэ улсыг тойрсон асуудлууд бүр ихээр хөврөх болсон юм.
 
Гэхдээ Хөлбөмбөгийн ДАШТ болдгоороо болж, Олимпийн наадам ч зохиогддогоороо зохиогдлоо. Олон асуудал байсан ч олимпийн наадмын үеэр онцгой олон үйл явдал болж, хүн төрөлхтөн орчин үеийн олимпийг XXXI удаагаа үзэж сонирхсон юм.
 
Усан сан ногоорсон, сайн дурын ажилтнууд ажил хаясан, Европын олимпийн хорооны дарга тасалбар дамласан зэрэг асуудлуудын хажууд, гэрлэх санал тавьсан, хэн ч гүйцэж чадаагүй Фелпсийг ардаа орхисон, анх удаа Дүрвэгсдийн баг олимпт оролцсон гээд сайхан үйл явдлууд бас бий.

Риогийн олимпийн наадмыг зохион байгуулагчид энэ жил дэлхийн дулаарлын эсрэг хамтдаа нэгдэхийг уриалж, сэргээгдэх эрчим хүч ашиглан, тамирчдад цэцэг өгдөг уламжлалыг халах зэргээр өмнөх наадмуудаас эрс ялгаатай Олимпийг зохион байгуулсан юм.
 
Бид та бүхэнд 2016 оны Риогийн олимпийн онцлогийг товчлон хүргэж байна, харин танд юу онцлог санагдсан бэ?
 

 
#1 ӨМНӨД АМЕРИКИЙН АНХНЫ ОЛИМП

2016 оны олимпийн наадам нь Өмнөд Америкт зохиогдсон анхны олимпийн наадам юм. Ийнхүү энэ жилээс эхлээд Африк тив олимпийн наадам зохион байгуулаагүй цор ганц тив болж байна.
 
#2 ХҮН БҮРИЙН ХАЙРЫГ ТАТСАН ДҮРВЭГСДИЙН БАГ


 
Дүрвэгсдийн асуудал сүүлийн жилүүдэд улам хурцдаж буйд санаа зовнисон учраас Олон улсын олимпийн хороо өөрийн нэр дээр “Дүрвэгсдийн баг”-ийг бүрдүүлж Этиопийн нэг, Сирийн хоёр, Бүгд найрамдах Ардчилсан Конгогийн хоёр, Өмнөд Суданы тав, нийт 10 дүрвэгсдээс бүрдсэн багийг олимпт оролцуулав.
 
Хэдийгээр тэд хэсгээсээ шалгарч, медалийн төлөө өрсөлдөөгүй ч хүн бүрийн хувьд “ЯЛАГЧ” байсан юм.
 
#3 ГЭРЛЭХ САНАЛ, ГЭРЛЭХ САНАЛ, ГЭРЛЭХ САНАЛ


 

Хүн төрөлхтний цэнгэлийн манлай олимпийн наадмаар дэлхий дахин хэд хэдэн гэр бүлийн гэрч болов. Олимпийн эхний арван өдөрт гурван ч тамирчин хосууддаа гэрлэх санал тавьж, өмнө нь өвдөг сөхөрсөн юм.
 
АНУ-ын уртын харайлтын тамирчин Уилл Клей, Олимпийн зохион байгуулах албаны ажилтан Мержори Эниа, БНХАУ-ын усанд шумбалтын тамирчин Чин Кай, Британийн спорт алхааны тамирчин Том Босуорт гээд мянга мянган хүний өмнө зориг гарган, санал тавьсан тэд бүгд “ЗӨВШӨӨРЧ БАЙНА” гэсэн хариу сонсов.
 
#4 ЗҮГЭЭР Л ИНЭЭМСЭГЛЭ

Усайн Болтыг дэлхийн хамгийн хурдан хүн гэдэгтэй хэн ч маргахгүй. 2008 оны Бээжингийн олимпоос хойш зөвхөн алтан медаль хүртэх болсон тэрээр богион зайн гүйлтэд олон дэлхийн дээд амжилтыг эзэмшдэг.
 
Амьдралдаа бүтэн километр гүйж бэлтгэл хийж байгаагүй Усайн Болт 100м, 200м, 4х100м-ийн уралдаанд хэнийг ч урдаа оруулахааргүй тамирчин учраас хагас шигшээ уралдаанд бүх хүн барианд анхаарлаа хандуулж байхад, ганцаараа гэрэл зурагчид руу инээмсэглэж байх жишээтэй. Ёстой л аатай зодог тайлна гэж үүнийг хэлэх байх.
 
#5 ИЛҮҮ ХУРДАН, ИЛҮҮ ХҮЧТЭЙ, ИЛҮҮ ӨНДӨРТ


 
Олимпийн наадмын уриа нь ийм учраас л хүн төрөлхтний цэнгэлийн манлай юм. Сүүлийн дөрвөн олимпт усанд сэлэлтийн төрөлд ноёлж байсан Майкл Фелпс энэ жилийн олимпт ч гэсэн аварга гэдгээ батлан харуулсан. Гэхдээ тэрээр эрэгтэйчүүдийн 100 метрийн эрвээхий сэлэлтэд Сингапур залууд алтан медалиа алдсан юм.
 
Хамгийн сонирхолтой нь Сингапурын тамирчин Иосеф Скүүлинг найман жилийн өмнө буюу Фелпс олимпийн наадмыг эзэгнэж байх үед түүнтэй уулзаж, түүн шиг болохыг хүсдэг тухайгаа хэлж байжээ.
 
#6 ЭМЭГТЭЙ ФЕЛПС

АНУ-ын бахархал болсон тамирчид, зүүн гар талаас Кети Ледеки, Майкл Фелпс, Симон Байлес
 

АНУ-ын баг тамирчид нийт 121 медаль хүртсэнээс 46 нь алтан медаль байв. Үүнээс хамгийн олон медалийг усанд сэлэлтийн тамирчид хүртсэн төдийгүй, хамгийн олон алтыг мөн л усанд сэлэлтийн тамирчид хүртжээ.
 
Сонирхолтой нь усанд сэлэлтийн тамирчдын хүртсэн нийт 33 медалийн 18-ыг нь дөрвөн тамирчин хүртсэн юм. Мэдээж хэрэг алдарт Фелпс зургаан медаль хүртсэний ганцхан нь мөнгө, үлдсэн алт байв.
 
Харин нэг шинэ од гарч ирсэн нь бүр хэн ч дийлэхээргүй, “Төмөр хатагтай” хэмээх нэр авсан Кети Ледеки хэмээх 19 настай тамирчин бүсгүй. Ледеки таван медаль хүртсэний дөрөв нь алт, нэг нь мөнгө байсан юм. 

#7 АВАРГУУДЫН СҮҮЛИЙН ОЛИМП
 
Олимпийн наадам хэдий хүн төрөлхтний эв нэгдлийн бэлгэдэл боловч бид бүгд л бусдаас илүү, бусдаас давуу, ер нь бол ялагчдад дуртай байдаг. Тийм ч учраас Майкл Фелпс, Усайн Болт гээд хэнд ч дийлдэшгүй тамирчдад бид дуртай.
 
Харамсалтай нь эдгээр тамирчид сүүлийн удаа биднийг хөгжөөгөөд, их спортоо орхицгоож байна. Майкл Фелпс бүтэн 2000 гаруй жил хэн ч эвдэж чадаагүй дээд амжилтыг эвдсэн бол, Усайн Болт олимпийн түүхэнд хөнгөн атлетикийн төрөлд дараалан гурван удаа алтан медаль хүртсэн анхны тамирчин болсон юм.
 
Хэдийгээр тэд зодог тайлж байгаа ч Фелпс бидэнд эрэгтэй, эмэгтэй шинэ хоёр “Фелпс”-ийг бэлдэж өгөөд, Болт бидэнд дараагийн “Болт”-ыг танилцуулаад явж байна.
 
#8 РЕГБИ ОЛИМПИЙН НЭГ ТӨРӨЛ БОЛОВ


 
“Бөмбөгтэй барилдаан” хэмээн хошигноно нэрлэх Rugby Sevens буюу долоон гишүүнтэй багууд талдаа долоон минутын хугацаатай өрсөлддөг энэ төрөл олимпт анх удаа оров. Хамгийн сүүлд 1924 онд Регби олимпийн нэг төрөл болж орж байснаас хойш бүтэн 92 жил өнгөрчээ.

#9 112 ЖИЛИЙН ДАРАА ГОЛЬФ ОЛИМПИЙН НЭГ ХЭСЭГ БОЛОВ

Регбитэй адил олон жил олимпийн төрөлд багтаагүй байсан нэгэн спорт нь гольф байлаа. Олон улсын олимпийн хороо 1900, 1904 онуудад олимпийн төрөл болгон оруулж байсан энэ спортыг бүтэн 112 жилийн дараа л дахин олимпт багтаажээ.

#10 2000 ОНД ТӨРСӨН ТАМИРЧИД

Хүн төрөлхтний цэнгэлийн манлай олимпийн наадамд өрсөлдөж буй тамирчдын зарим нь жолоо барих насанд ч хүрээгүй. Олон улсын олимпийн хорооноос баталсан дүрмээр 2003 оны нэгдүгээр сарын 1-ний өдрөөс өмнө төрсөн хүн бүр олимпт оролцох эрхтэй гэж заасан учраас энэ жилийн олимпт 13 настай Балбын усанд сэлэгч Гаурика Сингх өрсөлдсөн юм.

#11 АНХ УДААГАА

Мажлинда Келменди

Косово, Өмнөд Судан гэсэн хоёр улс анхны олимптоо оролцлоо. Косово найман тамирчин, Өмнөд Судан гурван тамирчин илгээж энэ удаагийн олимпт хурд, хүчээ сорьсон бөгөөд Косовогийн 25 настай жүдогийн тамирчин Мажлинда Келменди бүр алтан медаль хүртсэн юм.

#12 МӨНГӨН МЕДАЛИА МӨНГӨӨР СОЛИНО ГЭВ

Зээрэнцэг шидэлтийн төрөлд мөнгөн медаль хүрстэн Польшийн тамирчин медалиа зарна гэдгээ олон нийтэд зарлав. Гэхдээ тэрээр хорт хавдраар шаналж буй хүүхдэд тусалхын тулд ийм шийдвэр гаргажээ. Олимпийн мөн чанар энэ аж.

#13 ЗАМАГТАЙ УС

Олимпийн наадам эхлээд амжилттай явж байлаа. Гэтэл гэнэт, усан сан тодорхойгүй шалтгаанаар ногоон өнгөтэй болов. Зохион байгуулагчид ямар нэг аюулгүй гээд, шалтгааныг удахгүй тодруулна гэж амласан боловч эцсийн дүндээ халдваргүйжүүлэх бодис дууссанаас ийм асуудал үүсэн болох нь тодорхой болсон юм. Бүр дахин нэг усан сан ногоон өнгөтэй болсон.

#14 АСУУДАЛ ДАГУУЛСАН ШҮҮГЧИД

Тамирчид нь ялагдана гэдэг хэн бүхний хувьд хар дарсан зүүд. Тийм ч учраас эгзэгтэй мөчид гаргасан шийдвэрийнхээ төлөө Бокс, Жүдо, Чөлөөт бөхийн шүүгчид хахуульд идэгдэж, буруу шүүсэн гэсэн хэрэгт унасан юм.

Харин тэдний дундаас Ирландын тамирчны гаргасан үйлдэл, Монголын дасгалжуулагчдын хийсэн эсэргүүцэл дэлхий нийтийн анхаарлыг татлаа. Боксын 56 кг-ийн шөвгийн дөрөвт тулалдсан Майкл Конлан тулааны дараа шүүгчид рүү дунд хуруугаа гаргасан бол чөлөөт бөхийн эрэгтэйчүүдийн 65 кг-ийн хүрэл медалийн төлөөх барилдааны дараа Монголын дасгалжуулагчид хувцсаа тайлж эсэргүүцлээ илэрхийлэв.

Ирландын тамирчны гаргасан үйлдлийн дараа AIBA-аас буруу шүүлт хийсэн шүүгчдийг нутаг буцаасан талаар мэдэгдсэн юм. Харин Дэлхийн чөлөөт бөхийн нэгдсэн холбооны ерөнхийлөгч Ненад Лаловик Г.Мандахнарангийн барилдаанаас өмнө “Бид хэдэн зуун тэмцээн зохион байгуулдаг учраас, нэг хоёр маргаантай барилдаан болохыг үгүйсгэхгүй. Гэхдээ манай холбооны асуудал хамаагүй дээрдсэн. Мэдээж хэрэг өвчнийг анагаахад бидэнд хугацаа хэрэгтэй” гэжээ.