ТОЙМ 2017 Соёл урлагийн салбарт болсон онцлох үйл явдлууд
А.Наранцацрал Сэтгүүлч

GoGo мэдээний агентлаг өнгөрч буй 2017 онд соёл урлагийн салбарт өрнөсөн, гол үйл явдлуудыг тоймлон хүргэж байна.

Улиран одож буй 2017 онд Монголын соёл урлагийн салбарт авьяаслаг, хөдөлмөрч уран бүтээлчид эх орныхоо нэрийг дэлхийд гаргасан бахархам, тэмдэглүүштэй олон үйл явдал болж өнгөрлөө.

Монголын сонгодог урлагийн онцлох хүн байж чадсан Гавьяат жүжигчин Г.Ариунбаатар BBC Cardiff Singer of the World тэмцээнээс шагнал авсан  бол  "Дэлхийн мисс"-ийн тэмцээнд эх орноо төлөөлөн оролцсон  Ц.Энхжин шилдэг 15 гоо бүсгүйн тоонд багтаж, олон улсад Монголынхоо нэрийг дуурсган түүхэн амжилт тогтоосонд монголчууд маш ихээр баярлаж, бахархаж байсан билээ.

Мөн Монголдоо хоёр дахь жилдээ зохион байгуулсан “Авьяаслаг Монголчууд” шоу нэвтрүүлгийн шилдэг оролцогч Б.Шижирбат "Авьяаслаг Америкууд", "Авьяаслаг Азиуд" шоунд оролцогч, эцсийн шатанд үлдэн дөрөвдүгээр байр эзэлж чадсан юм.

 

Төрийн дээд шагналтнууд

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлигаар түүхч Д.Өлзийбаатар, "Тархан суурьшсан монголчууд" ТББ-ын тэргүүн Ц.Санчир нарт Төрийн шагнал хүртээлээ.

Түүхч Д.Өлзийбаатарт Монголын их түүхийн тухай “Монголчууд”, “Тусгаар тогтнолын түүх” цуврал сонсдог номыг түүх судалгааны үнэн байх зарчимд тулгуурлан бүтээж, залуу хойч үеийнхний түүхийн боловсролыг дээшлүүлэх, эх оронч үзлийг төлөвшүүлэх, эх түүхээ сурталчлан таниулах, түгээх зэрэг монголчуудын оюуны санд их хувь нэмэр оруулсныг нь үнэлж олгосон байна.

Мөн "Тархан суурьшсан монголчууд" ТББ-ын тэргүүн Ц.Санчирын “Ил хаадын урлаг, соёлын бүтээлүүд” бүтээлд энэ 2017 оны Төрийн шагналыг хүртээлээ.

Монголын эзэнт гүрний байлдан дагууллын мөрөөр сүүлийн 15 жилийн хугацаанд 30 гаруй улсын 300 гаруй хот сууринд монгол судлалын чиглэлээр судалгаа хийн Ил хаадын үеийн хосгүй үнэт, ховор дурсгалуудаас 5 төрлийн 57 нэрийн 200 гаруй дурсгалыг сонгон “Ил хаадын урлаг, соёлын бүтээлүүд” судалгааны бүтээлийг перс, англи, монгол хэл, бичгээр хэвлүүлж, Монгол Улсын их түүх, соёлыг дэлхий дахинаар сурталчлан таниулахад оруулсан хувь нэмрийг нь өндрөөр үнэлж ийнхүү төрийн шагнал хүртээлээ.

Түүнчлэн

Монгол Улсын гавьяат жүжигчин цолоор

  • "Улаанбаатар" чуулгын гоцлол дуучин Баасанхүүгийн Батболд,
  • Акуатас ХХК-ийн бүжгийн багш Шаравын Дэлгэрцэцэг,
  • Улсын дуурь бүжгийн эрдмийн театрын гоцлол дуучин Балгансүрэнгийн Эрдэнэтуяа,
  • Улсын филармонийн уртын дууч Бат-Өлзийн Мөнхбаатар,
  • Соёл урлагийн их сургуулийн тэнхимийн эрхлэгч, бүжгийн багш Даш-Яйчилийн Энхгэрэл нар

Монгол Улсын Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн цолоор

  • Монголын Урчуудын эвлэлийн хорооны уран бүтээлч Лхамсүрэнгийн Ганхуяг,
  • Монголын Урчуудын Эвлэлийн хорооны уран бүтээлч Нямын Адъяабазар,
  • Монгол кино нэгтгэл Төрийн өмчит үйлдвэрийн газрын найруулагч Түмэнгийн Намсрайжав нарыг шагналаа.

 

1. МУГЖ, дуучин Б.Батболд | 3 фото
1
1
1

Монгол сонгодгийг дэлхийн тайзнаа

МУГЖ, “Чингис хаан” одонт Г.Ариунбаатар энэ жил ИБУИНВУ-ын Уэлсийн нийслэл Кардиф хотноо болсон "BBC Cardiff Singer of the World” буюу “Дэлхийн дуучин” тэмцээний “Романс” төрөлд тэргүүн байрыг эзэлж, “Ари” төрөлд дэлхийн шилдэг таван дуучны нэгээр шалгарсан нь энэ жил соёл урлагийн төдийгүй Монгол улсын онцлох үйл явдал яах аргагүй мөн билээ.

Тэрбээр энэхүү тэмцээнд Монгол Улсын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, Төрийн шагналт Б.Шаравын хөгжим, Монгол Улсын Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн З.Түмэнжаргалын шүлэг "Монголын тал нутаг" дууг дуулж, дэлхийн тайзнаа Монгол сонгодог бүтээлээр өрсөлдөж, үзэгчдийн төдийгүй мэргэжилтнүүдийн сэтгэлийг хөдөлгөн, ийнхүү олон улсын томоохон тэмцээнээс ийнхүү өндөр үнэлгээ авсан юм.

Түүнчлэн Г.Ариунбаатар энэ жил "Монгол Контент" ХХК ерөнхий зохион байгуулагчаар ажилласан "Монгол Сонгодог III" бие даасан гурав дахь тоглолтоо эх орондоо хийж, монгол түмнийхээ сонорыг дэлхийн болон үндэсний сонгодог бүтээлүүдээрээ мялаасан билээ.

Энэхүү тоглолтоос эхлэн "Монгол Контент" ХХК зохион байгуулж байгаа бүх тоглолт, арга хэмжээнийхээ хүрээнд зохиогчийн эрхийн төлбөр, шимтгэл зэргийг дэлхийн стандартын дагуу нэвтрүүлж дуу, хөгжим зохиогчид хөдөлмөрөө зөв үнэлүүлэх, эрхээ эдлэх боломжийг хэрэгжүүлсэн юм. 

"Дэлхийн мисс"-т өндөр босго тогтоолоо

Гоо сайхан, энх тайвны элчийг тодруулах "Дэлхийн мисс" тэмцээнд Монгол Улсаа төлөөлөн оролцсон Цэвээндашийн Энхжин шилдэг 15 гоо бүсгүйн нэгээр шалгарч, өнгөрсөн жил оролцсон А.Баярцэцэгийн амжилтыг дахиж, дараа дараачийн оролцогчдынхоо босгыг улам өндөрсгөж чадлаа.

Энэхүү тэмцээнд дэлхийн 118 орны гоо бүсгүйчүүд өрсөлдсөн бөгөөд Ц.Энхжин нь тус тэмцээний

  1. "Мультимедиа" шалгаруулалтад тэргүүлж,
  2. "Head to head  challenge" шалгаруулалтад багаасаа тэргүүлж,
  3. Зорилго бүхий гоо сайхан-шилдэг-20
  4. Мисс спорт-шилдэг 8
  5. Мисс топ модель-шилдэг 30
  6. Дэлхийн бүжгүүд-шилдэг 5 зэрэг хамгийн гол шалгуур үзүүлэлтүүдэд өндөр үнэлгээ авсан билээ.

Ц.Энхжин Их Британийн Кэмбрижийн их сургуулийн Урлагийн сургуулийг интерьер дизайны чиглэлээр төгссөн бөгөөд Италийн Флоренц хотын Дизайны Их сургуульд бүтээгдэхүүний дизайны чиглэлээр магистр хамгаалжээ. 

Тэрбээр өдгөө өөрийн үүсгэн байгуулсан "Eden Design" компанидаа гаднын чадварлаг дизайнеруудаар багаа бүрдүүлэн интерьерийн төслүүд дээр ажилладаг байна.

Кино урлагийн шилдгүүд ба оны шинэ кинонууд

017 онд Монголын 40 кино шинээр нээлтээ хийснээс дараах таван кино нь хамгийн их эрэлттэй байсан ажээ.

  • "Зүрхний хилэн"
  • "Приүсийн босс"
  • "Single Ladies 3"
  • "Хоёр амь"
  • "Чингисийн хүүхдүүд"

Энэ оны есдүгээр сард  дэлгэцнээ гарсан "Фантастик" продакшны бүтээл, "F Studio", "Монгол Контент" ХХК хамтран ажилласан "Зүрхний хилэн" УСК-ны нээлтээс эхлээд л үзэгчээр тасралгүй өнөөдрийг хүрч, kinosan.mn сайтаас гаргасан шилдэг 100 киноны жагсаалтыг тэргүүлээд байна. 

Ихээхэн хүч хөдөлмөр, хөрөнгө мөнгө, цаг хугацаа зарцуулан хийсэн тус киногоо нээгээд хэдхэн хонож байхдаа уран бүтээлчид нь "Улаанбаатар" олон улсын ес дэх удаагийн кино наадмаас "Шилдэг түүхэн кино" шагнал хүртсэн юм.

1800-аад оны үеийн Манж Чин гүрний дарлалд байсан цаг үеийг тус кинонд харуулах бөгөөд сайн эрс Манжийн эсрэг тэмцлийг харуулдаг билээ. Монголдоо нээлтээ хийснийхээ дараа тус продакшны залуус АНУ, Австрали, Европын орнууд, Солонгос, Япон зэрэг улс оронд суугаа монголчууддаа киногоо толилуулсан юм.

"Улаанбаатар" олон улсын ес дэх удаагийн кино наадмын шагнал гардуулах ёслолоор нээлтээ хийсэн "Чингисийн хүүхдүүд" уран сайхны кино шилдгээр шалгарлаа.

Тус бүтээл нь Монголын эртний түүхт морин уралдааны уламжлалт соёл, эрэмгий хурдан морь унах туршлагыг бага наснаасаа хуримтлуулж ирсэн монгол хүүхдүүдийн ур чадварыг харуулдгаараа онцлогтой бөгөөд Франц, Итали, Герман, Солонгос, Испани, Австрали, Канад, Орос, Хятад, АНУ, Энэтхэг зэрэг улсын кино наадмуудад оролцжээ.

Энэ жил "Монгол Контент" ХХК-ийн бүтээсэн "Маамуу" Монголын анхны цуврал анимейшн дэлгэцнээ цацагдаж, хүүхэд багачуудын шимтэн үздэг хүүхэлдэйн кино болсон юм. Аами, Таами нэртэй хоёр бяцхан үлэг гүрвэл найзад тохиолдсон хөгжилтэй хөөртэй адал явдлыг тус бүтээлээс хүүхдүүд үзэх боломжтой юм. Хүүхдийн баяраар үзэгч хүүхдүүддээ зориулан дөрвөн ангийг гаргасан бол шинэ жилийн баяраар дахин шинэ ангиудыг гаргахад бэлэн болжээ. 

"Маамуу" анимейшн Олон улсын кино наадам болох "Canada Kids Film Festival"Герман улсад болсон олон улсын 22 дахь Schlingel хүүхдийн кино наадамд амжилттай оролцсон билээ.

1 | 2 фото
1
1

Б.Шижирбатын уйгагүй зүтгэл

"Авьяаслаг Америкчууд" тэмцээнд оролцож эхний шатандаа тэнцсэн ч дараагийн шатнаасаа хасагдсан бүжигчин, график дизайнер Б.Шижирбат уйгагүй хичээл зүтгэлийн үр дүнд "Авьяаслаг Азичууд" тэмцээний эцсийг үзэж, дөрөвдүгээр байранд орлоо.

Монгол Улсынхаа нэрийг Азидаа төдийгүй дэлхий дахинд гаргасан тэрбээр зуу зуун сая хүн амтай Азийн 27 орны авьяаслаг залуустай өрсөлдөж, алтан баззерын эзэн болж, ийнхүү томоохон амжилт үзүүлсэн юм. 

Дашрамд дурдахад,  "Авьяаслаг Азичууд" тэмцээнд өмнө нь Монгол Улсаас "Хөсөгтөн" хамтлаг оролцоод хоёрдугаар байр эзэлж байсан билээ.

Ой тогтоолтын дэлхийн аварга монгол охин Янжаа мөн л “Авьяаслаг Шведчүүд” шоуны  алтан баззерын эзэн болж тус тэмцээний финалын шатанд үлдсэн. Тэрбээр 30 цифрийг 30 секундэд цээжилж үзэгчид болон шүүгчдийг гайхшруулж байсан бөгөөд шоуны шүүгчид түүний ой тогтоолтын чадварыг өндрөөр үнэлж баяр хүргэж байв. 

 

Австрийн Шубертийн нэрэмжит хөгжмийн сургууль морин хуурын ангитай боллоо

Aвстри Улсын Вeна хот дахь Франц Шубeртийн нэрэмжит нарийн мэргэжлийн хөгжмийн консeрватори морин хуурын ангитай боллоо.

Тус сургуулийн анхны монгол оюутан, Морин хуурч Б.Санжаажав тус сургуульд монгол үндэстний сонгодог хөгжмийн зэмсэг болох “Морин хуур” хөгжмийг сургалтын системд нэвтрүүлэх тухай хөтөлбөр, төслийг боловсруулан хэлэлцсэний эцэст “Морин хуур”-ын ангийг нээх шийдвэр, эрхийг хүлээн авсан юм.

Сургуулийнхаа сургалтын албатай хамтран тэрбээр өөрийн бэлтгэсэн морин хуур хөгжмийн дөрвөн жилийн бакалаврын зэргийн сургалтын хөтөлбөр, төлөвлөгөөг тус сургуулийн сургалтын хөтөлбөртэй нийцүүлж илүү боловсронгуй болгох тухайд шамдан ажилласнаар 2017 оны хоёрдугаар сард тус сургуулийн захирал хатагтай Даниела Эгг морин хуурын ангийн сургалтын хөтөлбөр төлөвлөгөөг албан ёсоор баталсан юм.

Ийнхүү гадаадын оюутнуудын хувьд монгол улсын үндэсний хөгжмийг суралцаад зогсохгүй Монголын соёл, урлагтай танилцан суралцах  боломж нээгдэж байгаа ажээ.

 Венецийн биеннальд 

Венецийн дүрслэх урлагийн 57 дахь удаагийн олон улсын наадамд Монгол уран бүтээлчид өөрсдийн павильоныг нээж, хүний ёс жудаг, байгаль орчны асуудлыг Монголын жишээн дээр хөндөн “Lost in Tngri” буюу “Хөх Тэнгэрийн дор Төөрөгсөд” нэртэй хамтарсан үзэсгэлэнгээ дэлгэлээ. 

Зургаан сарын турш үргэлжилсэн энэ үзэсгэлэнд Монгол Улсыг төлөөлөн уран бүтээлч Очирбатын Энхтайван, Ганболдын Мөнхболор, Цасчихэрийн Даваажаргал, Жаргалсайханы Болортүвшин болон Төрийн соёрхолт уран бүтээлч Шагдаржавын Чимэддорж нар оролцож байна. Мөн үзэсгэлэнгийн куратораар Хөх Нар төвийн захирал Ё.Далх-Очир ажилласан юм.

Түүнчлэн Таван жил тутамд зохион байгуулдаг, Документа наадамд монгол уран бүтээлчид (н.Номин, н.Ариунтөгс) анх удаа оролцлоо.

“100 өдрийн музей –Документа”-гийн 14 дэх удаагийн олон улсын үзэсгэлэн “Афинаас суралцахуй” нэрээр, Грекийн Афин болон Германы Касселд нээгдсэн юм.

Амьд сэрүүн бус 120 гаруй уран бүтээлчийн 1000 гаруй бүтээлийг дэлхийн олон орны музейн цуглуулгаас авчран Афин, Касселд байршуулсан бөгөөд тэдгээрийн дотор зураач Марзан Шаравын “Монголын нэг өдөр”, “Өвлийн ордон” бүтээлүүд германы алдарт уран бүтээлч Жосеф Боиз болон бусад уран бүтээлчдийн бүтээлүүдтэй зэрэгцэн байрласан билээ.

Дээшээ