ТОЙМ 2017: Энэ оны “Монгол бахархал” хэн хэн байв
Г.Одгарав Сэтгүүлч

2017 онд Монголын бахархал хэн хэн байсан, яагаад “Монголын бахархал” хэмээн нэрлэх болсон учгийг энд тоймлоё!

Дэлхийд үнэлэгдсэн Монгол ухаан, авьяас, ур чадварыг сурталчлан таниулдаг “Монгол бахархал” булан хоёр ойтойгоо золгож байна. Манай булан улирч буй онд олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн, Монголдоо дэлхийн хэмжээний баялгийг бүтээлцсэн зочдыг урьж, халуун яриа өрнүүллээ. 2017 онд Монголын бахархал хэн хэн байсан, яагаад “Монголын бахархал” хэмээн нэрлэх болсон учгийг энд тоймлоё! (Гарчиг дээр дарж ярилцлага унших боломжтой)

Монгол хүн зөвхөн урлаг, спортод бус оюуны чадамжаараа дэлхийд аваргалсан нэгэн гайхалтай үйл явдал бол Монгол эмч дэлхийн шилдэгт багтсан агшин байлаа. 

Дэлхийн мэс заслын байгууллагуудыг нэгтгэж зангиддаг хамгийн томоохон байгууллага болох “American College of Surgeons”-оос дэлхийн шилдэг таван мэс засалчийг жил бүр шалгаруулдаг.

Энэ жил АШУҮИС-ийн Анагаах ухааны сургуулийн Мэс заслын тэнхимийн эрхлэгч, АШУ-ы доктор, профессор О.Сэргэлэн тодорсон юм.

Тэрбээр Монголд Шинжлэх ухааны доктор гуравхан эмэгтэй мэс засалч байдгийн нэг нь бөгөөд УНТЭ-ийн Элэг шилжүүлэн суулгах үндэсний багийн ахлагч юм.

Монголд элэг шилжүүлэх, дурангийн мэс засал, мэс засал, яаралтай түргэн тусламжийг нэвтрүүлж, нутагшуулсан МУ-ын гавьяат эмч О.Сэргэлэнг бид шагналаа хүртэхийнх нь өмнө “Монгол бахархал” булангийнхаа зочноор урьсан юм.

Тэрбээр ярилцлага нийтлэгдсэн өдөр буюу 2017 оны аравдугаар сарын 23-нд АНУ-ын Сан Диаго хотноо шагналаа гардсан билээ.

Монгол бахархал” буланд зайлшгүй уригдах ёстой дэлхийн хүн бол дуучин Г.Ариунбаатар.

М.И.Глинкийн нэрэмжит Олон улсын дуулаачдын XXIV уралдааны тэргүүн байр, Муслим Магомаевын нэрэмжит ОУ-ын дуурийн дуулаачдын III уралдааны тэргүүн байр, “Байкал” ОУ-ын дуурийн дуулаачдын II уралдааны тэргүүн байр, П.И.Чайковскийн нэрэмжит ОУ-ын мэргэжлийн дуурийн дуулаачдын XV уралдааны тэргүүн байр, Гран приг хүртэж, Их Британи, Умард Ирландын нэгдсэн вант улсын Уэлсийн нийслэл Кардиф хотноо болсон “BBC Cardiff Singer of the World” уралдаанд “Дэлхийн дуучин”-аар шалгарсан түүний талаар дахин нурших нь илүүц биз.

Ямартай ч олон улсын дуурийн “аварга, арслангууд” чансаагаа сорьдог  уралдаануудад үргэлж тэргүүлж, дэлхийд данстай гэдгээ хэдийнэ нотолчихсон...

Дэлхийн тайзнаа хаан шиг ихэмсэг оршиж, хэзээ ч дундаршгүй авьяасаараа аархаж чаддаг МУГЖ Г.Ариунбаатар “Монгол бахархал” булангийн хүндтэй зочдын нэг байлаа.

Чингисийн одонт дуучин маань энэ онд Их Британи, Умард Ирландын нэгдсэн вант улсын Уэлсийн нийслэл Кардиф хотноо болсон “BBC Cardiff Singer of the World” уралдаанд “Дэлхийн дуучин”-аар шалгарч, Монгол түмэндээ “Монгол сонгодог III” тоглолтоо толилуулсан билээ.

Монгол бахархал” булангийн хойморт тухлах зүй ёсны хүн бол Нобелийн шагналт багийн гишүүн, НҮБ-ын Химийн зэвсэг хориглох тусгай байгууллагын зэвсгийн шинжээч, хурандаа Д.Эрдэнэцогт.

Тэрбээр дэлхийн хүн... Тэр дундаа дэлхийд энх тайвныг тогтоох үйлсэд өөрийн сэтгэл зүрх, ур ухаанаа зориулсан Монгол аавын хүү.

Гаага хот дахь НҮБ-ын Химийн зэвсэг хориглох тусгай байгууллагад зэвсгийн шинжээчээр сүүлийн 11 жил ажиллахдаа бөмбөрцөг дээрх химийн зэвсгийн 70-80 хувийг устгахад гардан оролцсон юм.

ОХУ-д Цэргийн дээд академи, АНУ-д Аюулгүй байдлын коллеж, Хуулийн сургууль, Европын холбоонд Натогийн цэргийн сургуулийг төгссөн Д.Эрдэнэцогтын ярилцлага танд бахархал, эрч хүчийг өгөх биз ээ.

Ярилцлагын туршид Анагаах ухааны доктор, их эмч Ү.Байгалмаагийн үг, хандлага бүрээс Монголоо гэх их сэтгэлийг мэдэрснээ энд зориуд дурдах хэрэгтэй.

Тэрбээр Польш улсад 24 жил Монголын уламжлалт анагаах ухааныг дэлгэрүүлэх үйлсэд зүтгэж, хүн зоныг анагааж буй.

Өвчтөнөө эдгэснийг сонсох тоолондоо "Монголдоо байсан бол...” хэмээн  харамсдаг гэсэн... Энэ үгс сэтгүүлч надад хөнгөн гуниг эрхгүй төрүүлсэн.

Алс хол байвч сэтгэл нь Монголдоо орших эгэл эмчийн ярилцлага таны сэтгэлийн утсыг хөндөнө гэдэгт найдна.

Тухайн үед салбартаа том даргын суудалд тухалж байсан ч саналаараа бууж, нэг ч зоосгүй эмийн үйлдвэр байгуулна гэхэд хэн ч түүнийг дэмжээгүй гэдэг.

Арга ядахдаа өнгөт зурагтаа зараад үйлдвэрийнхээ анхны хөрөнгийг босгож өнөөгийн 1200 гаруй ажилтан, 10 гаруй охин компанитай “Монос” группийн эхлэлийг тавьж байсан нь их сонирхолтой.

Тэрбээр “Читамон”, “Салимон” зэрэг арав гаруй төрлийн бүтээлээрээ Төрийн шагнал хүртжээ. Үүгээр ч зогсохгүй зогсолтгүй хөдөлмөрийнхөө дүнд бий болгосон түүний компани өнөөдөр монголчуудын эмийн хэрэгцээний 40 орчим хувийг хангаж байна.

Энэ хүндтэй хүн бол “Монос” группийн ерөнхийлөгч Л.Хүрэлбаатар билээ.

Өдгөө 30 гаруйхан настай ч Германы 13 сая хүн амтай Бавари мужид иргэдийн хурлын төлөөлөгч хийдэг Christian Social Union намын гишүүн Н.Солонго бүсгүйг “Монгол бахархал” буландаа урьж ярилцсан.

Тэрбээр Германы улс төрд амжилттай явахын зэрэгцээ Монголдоо хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдүүдэд туслах, залуу улс төрчдийн боловсролд чиглэсэн олон ажлыг хэрэгжүүлсэн.

Н.Солонгын амжилт бол Монгол эмэгтэй хүний эрдэм мэдлэг, оюун ухаан, мохошгүй зориг дэлхийд үнэлэгдсэний тод жишээ билээ.

Япондоо төдийгүй дэлхийд тэргүүлдэг 100 жилийн түүхтэй “Riken” шинжлэх ухааны үндэсний хүрээлэнгийн дархлаа судлаач доктор Д.Нямбаярын ярилцлага энэ жилийн уншигчдын хамгийн их талархлыг хүлээсэн, хамгийн их хүртээл болсон нийтлэл байлаа.

Судлаачийн ярилцлагыг нийт 13209 хүн түгээж, 72000 хүн уншжээ. Түүгээр ч барахгүй сэтгүүлзүйн дээд "Балдорж" шагналын шилдэг бүтээлээр шалгарсан юм.

Дархлаа судлаач доктор Д.Нямбаярын хувьд ирэх жил дэлхийд цоо шинээр нэвтрүүлэх хавдрын дархлаа эсийн эмчилгээний арга технологийг Монголд нутагшуулах ажлынхаа хүрээнд орчин үеийн өндөр хүчин чадлын дархлааны эс тоолох төхөөрөмжийг авчирсан бөгөөд тэрбээр дэлхийд шинээр нэвтрүүлэх хавдрын эмчилгээг Монголдоо хийнэ гэдгээ амласан юм.

Өнгөрөгч онд гоо үзэсгэлэн, авьяас чадвараараа дэлхийн 200 гаруй миссээс шалгарч, "Дэлхийн мисс”-ийн шилдэг 11-т анх удаагаа багтаж чадсан мисс А.Баярцэцэгийг “Монгол бахархал” булангийн зочноор урилаа.

Түүний энэхүү амжилт нь Монгол хүн бүхэнд нүүдэлчин соёл, уламжлал, үнэ цэнийг мэдрүүлсэн бөгөөд хамтын хүчээр юуг ч сөрж, ялдгийн үлгэр жишээ болсон юм.

Энэ жилийн хамгийн хачирхалтай, хамгийн бахархалт нэгэн зочныг энд онцолъё. 

Хоёулаа хүнд хэрэгтэй л ярилцлага хийвэл хийе. Чи “жижүүрийн” асуулт асуугаад би өөрийгөө магтаад унавал ярилцах ч хэрэг алга. Би ямар зоо паркийн амьтан биш...” хэмээн нүүр тулмагцаа л хэгжүүн, үл тоосон өнгөөр дуугарах энэ эрхэм бол Монгол Улсын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, зураач, дизайнер Д.Эрдэмбилэг байв.

Мөрөө шүргэсэн урт үс, дугуй, дөрвөлжин хоёр өөр хүрээ бүхий нүдний шил зүүснийг нь ажвал этгээд нөхөр бололтой...

Чингис хааны морьт хөшөөг “Цонжин болдог” хэмээх түүхэн газар сүндэрлүүлж, өдгөө Төв аймагт 54 метр өндөр Их майдар бурхныг бүтээж буй нь дизайнер Д.Эрдэмбилэгтэй уулзах гол шалтгаан болов.

Түүний чиг шугам бол “Why not”... “Яагаад үгүй гэж...” гэх сэтгэлгээгээр тэр Чингис хааны морьт хөшөөг бүтээсэн...

Дэлхийн 40 гаруй орноор 20 орчим жил аялан тоглолт хийж, Монголынхоо өв уламжлал, нэрийг олон улсад сурталчилж яваа “Гоо-Ертөнц” нийгэмлэг, “Хан Богд” язгуур урлагийн чуулгыг үүсгэн байгуулагч Н.Ганхуягийг “Монгол бахархал” буландаа ярилцсан.

Монголынхоо соёл урлагийг дэлхийд сурталчлан таниулсан, устаж үгүй болоод байсан цамын урлагийг сэргээн урлаж, хөгжүүлж яваа тэрбээр Монголын минь бахархалт хүн билээ.